یادداشتم در اعتماد ملی درباره الکس فرگوسن و کار بلندمدت مربیان:
تنها هشت هفته از فصل جديد ليگ برتر فوتبال ايران گذشته اما از هماكنون بايد سرنوشت چند مربی را به نتيجه بازیهاي بعدی وابسته دانست. هم صمد مرفاوی در استقلال، هم محمد مايلیكهن در فولاد خوزستان و هم عباس رضوی در راهآهن به نظر نمیرسد ديگر فرصت زيادي براي جبران ناكامیهای اخير خود داشته باشند. اين در حالی است كه هر سه، تازه در همين فصل كارشان را در باشگاههايشان شروع كردهاند. البته اين اتفاق جديدي نيست، چه اينكه در ايران همواره اهداف كوتاهمدت هستند و مديران ديد وسيعی ندارند. اما چرا اينگونه است؟ چرا نمیتوان سالها و حتی دههها به يک مربی اعتماد داشت، وفادار ماند و از همه فراز و نشيبها با او عبور كرد؟ چون در فوتبال حرفهای بیرحم امروز اين ديگر امكانپذير نيست؟
سر الكس فرگوسن سرمربی اسكاتلندی تيم منچستريونايتد اين كليشه را رد میكند، چون امروز بيستمين سالروز آغاز كارش در اين تيم را جشن میگيرد. اين مربی 65 ساله دقيقاً مثال نقض چنين تفكری است كه همكاری بلندمدت با يک مربی را در فوتبال تجاری و پرنوسان امروز غيرممكن میداند. شايد تلقی خيلیها اين باشد كه فرگوسن يک استثنا است و در تاريخ فوتبال اشتباهاً دير ظهور كرده، چون ترتيب وقايع به گونهاي بوده كه او در اين برهه قاعدتاْ نمیتوانسته اين همه سال يكی از بزرگترين باشگاههای جهان را هدايت كند اما او تنها نيست و آرسن ونگر فرانسوي هم چندی پيش دهمين سالگرد كارش در باشگاه آرسنال را جشن گرفت. در ديگر باشگاههاي بزرگ اروپا هم دوره زمانی سه- چهار سال، حداقل مدت زمان كار يک مربی است. در زمانی كه مديران تحت فشار زيادی از سوي هواداران، رسانهها و بهخصوص اقتصاد قرار دارند و طبعاً اين فشار را به مربيان هم منتقل میكنند، تصميمگيری صبورانه و وفاداری به ارزشهای باشگاه روز به روز سختتر میشود. اما منچستريونايتد و آرسنال نمونههای موفقي از باشگاههايی هستند كه مديريتشان استراتژيک است و استخدام يک مربی و همكاری با او بر اساس فلسفه وجودي و خط مشی باشگاه صورت میگيرد؛ چيزی كه در كشور ما دور از ذهن به نظر میآيد.
در اينجا 10 سال و 20 سال اعدادی رويايیاند و روزمرگی و نتيجهگرايی مصيبت فوتبال هستند. حتی در تيمهای پايه هم كه هدف اصلی پرورش بازيكن و اندوختن به تجربه جوانان است و نه كسب نتيجه، تنها با یک شكست تمام صلاحيت مربیاي چون اوليويرای برزيلی زير سوال میرود. اگر هم باشگاهی مثل فجرسپاسی چند سال است كه از غلام پيروانی جدا نشده، بيشتر به دليل شرايط بد مالی بوده تا به خاطر يک برنامه بلندمدت و فلسفهای خاص. در بقيه باشگاهها هم ملاک تصميمگيری و برنامهريزی، نتايج و موفقيتها در كوتاهمدت هستند و ما در حسرت الكس فرگوسن، امروز از دور به او تبريک میگوييم.
